Tin mới :

Latest Post

Hiển thị các bài đăng có nhãn Hà Nội. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Hà Nội. Hiển thị tất cả bài đăng

Khu tập thể nửa thế kỷ sát hồ Gươm

Written By kuxh on 15/09/2012 | 13:28


Sau 50 năm sử dụng, tập thể 23 Hàng Bài (Hà Nội) vốn "trời mưa ở trong nhà ướt như ngoài sân" lại càng chật chội hơn khi bếp được xây ở hành lang, chòi mọc trên sân thượng, và gần 200 người chung một nhà vệ sinh.
Theo Vnexpress.net

Sống với Thời bao cấp

Written By kuxh on 01/08/2012 | 14:36

Ngỡ ngàng khi được gặp lại những chiếc bát sắt tráng men, một dải tem phiếu hay một cục đá khắc tên chủ nhân từng được dùng để xếp hàng cách nay 40 năm trong một không gian có một không hai ở Hà Nội.

 Đã 6 năm kể từ khi Bảo tàng dân tộc học gây tiếng vang với cuộc triển lãm có một không hai về Hà Nội thời bao cấp khiến cho hàng vạn người đã từng nếm trải những đắng cay của cái thời khó khăn ấy xúc động. Khi cuộc sống đã đủ đầy hơn, hoài niệm về một Hà Nội thời bao cấp lại càng hiện về rõ rệt, với những người từng sống qua giai đoạn đó.

Tình cờ trong một cuộc trò chuyện với họa sĩ Quách Đông Phương gần đây tôi biết được một người bạn của anh đang kỳ công tái hiện lại một không gian thời bao cấp của Hà Nội xưa. Ý tưởng thì đã có từ cách đây vài năm nhưng chỉ khi có được sự hỗ trợ nhiệt tình của những người bạn đều sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, nay đã đến ngưỡng tuổi 50 như Quách Đông Phương, Lê Thiết Cương... anh Minh mới hiện thực hóa được giấc mơ ấy. Biết anh có ý định dựng lại 1 không gian HN thời bao cấp nên nhiều người đã đến tặng lại anh những món đồ mà họ đã lưu giữ mấy chục năm nay.
Chiếc xe đạp Vĩnh cửu được treo trên tường
 "Đó là một thời để nhớ, một thời để quên. Có người muốn quên đi một quá khứ đau khổ. Có người muốn nhớ lại một thời khó khăn. Với tôi, thời bao cấp đã để lại những kỷ niệm sâu sắc. Tôi muốn có một nơi để những người từng trải qua thời ấy, trong đó có tôi, nhớ lại 1 thời khó khăn. Một nơi để thế hệ sau tìm hiểu xem cha mẹ chúng đã sống qua một thời thế nào", anh Minh nói. Căn nhà cổ nằm ở một con phố nhỏ khá lắt léo đón tiếp chúng tôi với một tấm biển nền màu xanh do họa sĩ Quách Đông Phương kẻ cùng chiếc xe đạp cũ treo ngược trên tường. Bước vào bên trong, một không gian Hà Nội thời bao cấp hiện lên rõ rệt qua các vật dụng trong nhà. Một chiếc xe đạp Vĩnh Cửu được anh Minh treo gần tấm biển kẻ dòng chữ: "Ở đây tai vách mạch rừng những điều bí mật xin đừng nói ra" vốn được người HN truyền tai nhau thời bao cấp được tái hiện lại qua nét vẽ của họa sĩ Quách Đông Phương.
Những khẩu hiệu thời bao cấp thế này khiến nhiều người trẻ bật cười

Những ô cửa được đục không phải lấy không khí hay ánh sáng bên ngoài mà là để đóng khung lắp kính bày biện đủ thứ đồ trong đó. Một hòn đá khắc tên nhà nghiên cứu Hán Nôm nổi tiếng Mai Xuân Hải từng được ông dùng để xếp hàng mua lương thực từ năm 1973-75 cũng xuất hiện trong không gian này, trong một ô kính với hình ảnh của những chiếc tem phiếu thời bao cấp. Anh Minh kể khi còn nhỏ, là con út trong nhà nên anh thường xuyên phải ra khu vực Nhà Thờ, sau đó là Tôn Đản xếp hàng từ sáng sớm để đổi tem phiếu lấy lương thực cho cả nhà.  Thời ấy mỗi dịp giỗ tết hay có việc cần ăn tươi thì mọi người phải cắt cử nhau xếp hàng từ tờ mờ sáng ở cửa hàng lương thực, đợi cửa mở là xô nhau vào mua, chẳng khác gì việc các bậc phụ huynh xếp hàng đêm hôm để chen chân vào nộp đơn xin cho con vào mẫu giáo hay trường Thực nghiệm ở Hà Nội vừa rồi. Người ta dùng gạch, đá, dùng nón, dùng rổ rá... bất cứ cái gì có thể được để xếp hàng lấy chỗ. Vất vả là thế nhưng có người đến lượt thì đã hết hàng. Vì thế ngày trước ai có người nhà hay người quen làm ở các cửa hàng lương thực, ăn uống là nhất. 
Hòn đá từng được nhà nghiên cứu dùng để xếp hàng khi còn sống.

Thời bao cấp không phải cứ có tiền là muốn mua gì cũng được, hàng hóa cũng chẳng tràn lan như bây giờ. Tiêu chuẩn cho mỗi công nhân đi làm chỉ được 4m vải/năm. Nếu được tiêu chuẩn 3 lạng thịt thì nhiều người đổi lấy sườn hay thịt thủ để được thành 6 lạng. Gạo chỉ được đong theo tiêu chuẩn nên cơm thường phải độn thêm mì và ăn cơm với bo bo, khoai, sắn là rất phổ biến. Thời ấy nhà nào có tiền mua gà về ăn phải đóng chặt cửa làm lông trong nhà, xong phải giấu mà đổ đi. Gà cũng không được dùng dao chặt mà phải dùng kéo cắt vì sợ hàng xóm nghe thấy tiếng lại bảo là tiểu tư sản.   Tiêu chuẩn cũng rất rõ ràng, mỗi gia đình một tháng chỉ được 3kg đậu, tem phiếu loại E thì được 1,2 kg thịt, loại C được 1,8-2kg... Thịt, cá, đường, mắm đều phải đổi bằng phiếu. Một phiếu thực phẩm loại B phát hành năm 1979 của Bộ Nội thương có “thịt lợn 5kg, thịt bò 1kg, gia cầm 1 con, đậu phụ 2kg, lòng lợn 2đ, cá tươi 3kg, trứng 20 quả”. Khi ấy những chiếc bát sứ đen xì, sứt mẻ, sần sùi và nặng trịch hay những chiếc bát sắt tráng men được dùng để đựng thức ăn. Vật dụng quen thuộc với các gia đình thời bao cấp này cũng xuất hiện trong không gian riêng của anh Minh nhưng đều được làm mới.
  

  Thời tem phiếu
Đến đây, người ta còn bắt gặp hình ảnh một chiếc cốc thủy tinh từng thuộc sở hữu của bà Nguyễn Thị Vinh, cựu nhân viên quầy bia Cổ Tân (điểm uống bia hơi nổi tiếng thời bao cấp ở khu vực Tràng Tiền) hay một chiếc ca tráng men từng được họa sĩ Lê Thiết Cương dùng để đựng bút vẽ. Những chiếc chụp đèn tráng men, một chiếc đài cổ, một cái quạt tai voi, một chiếc cân quen thuộc ở các cửa hàng lương thực vài chục năm trước hay một chiếc tivi National cửa lùa với cái vỏ to tướng, những chiếc chân máy khâu được dùng làm chân bàn... tất cả đều có ở đây. Anh Minh bảo quá trình sưu tập những món đồ thời bao cấp này không phải dễ bởi không phải ai cũng còn lưu giữ nó, trong khi anh lại sở hữu không nhiều. Chính vì vậy anh phải nhờ đến sự trợ giúp rất nhiều từ bạn bè, mà chủ yếu là từ Vinh Tân đảo, người sở hữu rất nhiều món đồ thời bao cấp và được biết đến nhiều với quán cafe xe cổ ở phố Hàng Bún. Trong khi Vinh tân đảo giúp anh Minh tập hợp những món đồ thời bao cấp thì họa sĩ Lê Thiết Cương lại tặng cho anh bộ ảnh chụp Hà Nội thời bao cấp của nhiếp ảnh gia người Thụy Điển Eva Lindskog.
  Chiếc ca tráng men của họa sĩ Lê Thiết Cương

Đến Việt Nam lần đầu vào năm 1975 và có nhiều năm sinh sống, học tập ở Hà Nội, Eva Lindskog đã ghi lại những hình ảnh đặc sắc về cuộc sống ở Thủ đô thời bao cấp với cảnh đeo bám quen thuộc trên những chiếc tàu điện, phương tiện công cộng rất quan trọng ở Hà Nội thập kỷ 1970 - 1980, cảnh hàng chục người tập trung ở ngoài một tòa nhà ở Hà Nội để nhận giấy tờ xuất cảnh, cảnh ăn cơm bụi trên hè đường Hà Nội đầu thập kỷ 1980...  Họa sĩ Lê Thiết Cương đã mua bản quyền những bức ảnh này với giá 500 USD (khoảng 10 triệu đồng) sau khi Eva Lindskog tổ chức triển lãm “Còn & mất” tại Gallery 39 Lý Quốc Sư của Anh hồi tháng 3/2011, và tặng lại cho anh Minh.  



Những bức ảnh chụp HN của Eva Lindskog được họa sĩ Lê Thiết Cương mua lại và tặng cho anh Minh để trưng bày trong không gian của mình.
Cùng ghé không gian đặc biệt này để nhìn lại những vật dụng quen thuộc của thời bao cấp 

Hạnh Phương
Ảnh: Nguyễn Hoàng (theo Vietnamnet.vn)

Nghị lực sống

Cho đến khi tôi gặp em tôi mới thấy mình nhỏ bé trước nghị lực sống và sự hy sinh của em, một cô bé vừa tròn 17. Tuổi vừa trăng tròn mà quãng thời gian sống của mình, em đã chịu những gian nan và vất vả mà có nhiều người tuổi trưởng thành chưa chắc đã phải trải qua. Để duy trì cuộc sống hằng ngày, tôi biết em phải cố gắng, nỗ lực biết chừng nào khi nhìn vào gương mặt đầy lo âu của cái tuổi mới lớn đáng lẽ vô ưu trước mọi sự. Đặt vào hoàn cảnh của mình, nếu là tôi có lẽ tôi đã đầu hàng, đã bỏ cuộc từ lâu rồi.

Đặt vào hoàn cảnh của mình, nếu là tôi có lẽ tôi đã đầu hàng, đã bỏ cuộc từ lâu rồi.
Ảnh: Nguyễn Thị Tuyết Mai
i
Em có cái tên thật đẹp mang lại cho người khác cảm giác thoải mái và dễ chịu biết mấy, Nguyễn Thị Nhung. Em sinh ra ở miền sơn cước thuộc thôn Nghi Xuân, xã Thanh Lâm, huyện Thanh Chương của non xanh nước biếc Nghệ An. Sống cùng với mẹ trong căn nhà nhỏ được nhà nước và bà con lối xóm giúp đỡ cất cách đây vài năm. Nằm ở giữa một khu đất vắng nhà, vắng người, đi bộ mấy chục phút mới thấy có nóc nhà, xung quanh chỉ toàn là cây rừng. Tôi đã thực sự thấy lo lắng khi cả đi xe cả buổi mà chỉ bắt gặp có mấy chú mục đồng, mọi thứ đều thưa thớt, vắng vẻ đến đáng sợ. Chợt lo lắng khi nghĩ đến em, buổi tối ở xóm em chỉ lác đác những ngọn đèn dầu le lói, không biết sẽ có bao nhiêu hiểm nguy rình rập. Mọi vật đều bị chìm trong bóng tối đặc quánh thật đáng sợ. Tôi được nghe những bà cụ trong xóm kể trước kia hai mẹ con em ở trong căn nhà làm từ lá cây, mỗi lần bão về là nó bị lật tung. Hai mẹ con em lại lật đật đi xin hàng xóm cho ở nhờ. Những ngày như thế cuộc sống của hai mẹ con em đã thiếu thốn biết chừng nào.
Nghe em kể về cuộc sống những năm tháng qua của em và mẹ một cách thản nhiên vốn như nó vẫn thế, trong lời nói của em chẳng hề có một câu than vãn hay trách móc. Không hiểu sao khóe mắt tôi cay cay, rồi nước mắt cứ chảy, tôi khóc lúc nào không hay. Khóc vì sự hồn nhiên con trẻ trong em, khóc vì niềm tin sống của em thật đáng ngưỡng mộ và khiến một người như tôi khâm phục. Khóc vì lý do tại sao đất nước chúng ta lại còn những con người như em, những gia đình nghèo khổ như gia đình em. Cuộc sống ngày càng hiện đại, con người ta sống với nhau cũng ít tình cảm đi, thậm chí là vô tâm hơn.
Có nhiều lần, tôi xem ti vi hay đọc báo, thấy người đi qua đi lại thờ ơ với em bé bị ô tô đâm nằm bất tỉnh trên đường. Thấy người ta vì tiền mà coi thường sức khỏe, thậm chí sinh mạng của người khác. Vì tiền mà có thể quay lưng lại với cả bố mẹ, anh chị em… những người thân thiết máu mủ. Tuy biết đó cũng chỉ là mặt trái của xã hội hiện đại, của lối sống nhanh thời buổi kinh tế thị trường.
Nhưng cuộc đời vẫn còn nhiều tấm lòng tốt, họ cũng sống có nhân đức, trách nhiệm, biết yêu thương và quý trọng mọi người. Ví như, có ông bố đã nuôi những đứa con chẳng phải dứt ruột đẻ ra khôn lớn, trưởng thành mà không chẳng cần báo đáp.
Em cũng là một tấm lòng nhân hậu mà tôi biết và có một cuộc sống đã kinh qua những bất hạnh của đời người. Mẹ em là bà mẹ đơn thân nên khi sinh ra em bị người ta gọi là “con hoang”. Tuổi thơ của em đầy những khó nhọc, năm em lên 3 tuổi mẹ em bị lao lực nặng rồi bị liệt từ đó. Vì tuổi trẻ mẹ em đã lao động nặng quá nhiều lại không có thời gian nghỉ ngơi. Mẹ em càng ngày càng yếu, hoàn toàn không thể đi lại, việc ăn uống cũng trở nên khó khăn. Mọi gánh nặng gia đình dồn lên đôi vai bé bỏng của em. Hằng ngày em đi cấy thuê, cuốc ruộng, gặt lúa, trồng rau, trồng sắn…làm bất cứ việc gì mà người ta gọi chỉ mong có chút tiền mua thuốc chữa bệnh cho mẹ và có chút gạo nấu cháo cho mẹ ăn. Có khi họ trả cho khoai vụn, lạc lép, may lắm thì được ít gạo, cũng có khi thương tình họ cho 5 ngàn, 10 ngàn. Chỉ thế thôi cũng đủ làm mẹ và em thêm ấm lòng. Buổi tối, em lại dành thời gian chỉ bài cho các mấy bé nhỏ trong xóm, cũng là niềm vui giúp hai mẹ con em bớt cô quạnh trong những ngày tháng khó khăn.
Chẳng nề hà bất cứ việc gì, em làm tất cả mọi việc nhà nông, cố gắng cật lực từ sáng sớm đến tối khuya, không có thời gian nhưng em học vẫn giỏi. Mỗi chiều đi làm thuê em lại mang theo cuốn vở để ôn bài.
Không có tiền mua xe đạp nên hằng ngày em vẫn đi bộ hàng chục cây số đến trường. Tôi lại thấy thật chạnh lòng khi nhìn những đứa trẻ ở thành phố, được sinh ra trong gia đình khá giả có đầy đủ điều kiện. Chúng có cơm ngon để ăn, quần áo đẹp để mặc, rồi chúng sống ích kỷ chỉ biết mình và hình thành lối sống hưởng thụ. Nghĩ đến em mà tôi ứa nước mắt, nhớ rằng mỗi ngày em chỉ ăn khoai với sắn chấm tro. Đắng lòng khi nghe em kể: có được ít gạo em dành để nấu cháo cho mẹ, mẩu khoai thừa người ta cho em dành dụm chỉ dám ăn từng ít một. Em hái rau rừng về ăn, cái thứ rau nấu lên chan chát, thật khó nuốt về luộc lên ăn qua ngày này tháng khác. Vậy mà em khen nó ngon “ngày nào em cũng ăn mà không thấy chán”.
Tôi đã nghĩ bao nhiêu lần rồi tự hỏi mình, hồi nhỏ tôi bỏ cơm nhà đòi hỏi bố mẹ đủ thứ trong khi nhà tôi cũng chẳng khá khẩm gì mấy. Thấy thật khâm phục nghị lực và sức sống của em, trải qua tuổi thơ chẳng dễ dàng gì. Em phải chịu đựng những thiếu thốn về vật chất và những tổn thương về mặt tinh thần. Những ngày đi học em chẳng bao giờ có một đứa bạn thân. Em sống tách biệt với các bạn trong lớp, vì chẳng ai hiểu nên cũng chỉ biết trêu chọc em. Người lớn còn cũng tò mò và muốn biết khuyết điểm, những mảnh tối của người ta để mà dè bỉu người khác. Dù vậy nhưng em vẫn luôn tươi cười luôn mạnh mẽ trước những khó khăn thử thách của cuộc sống. Và tôi vẫn nhận thấy sự trong sáng, ngây thơ của tuổi 17 ẩn chứa ở nơi em.
Có những lúc em muốn bỏ cuộc, muốn lang thang phiêu bạt khắp nơi nhưng thương mẹ, em lại cố gắng dũng cảm, nỗ lực để sống mỗi ngày bình thường như bao nhiêu người khác. Có những lần mẹ em giận vì mình trở thành gánh nặng cho em, rồi tự làm tổn hại bản thân mình nhưng em không cho mẹ làm thế, em không muốn mình côi cút trên cõi đời này. Em ước mong một ngày gia đình được đoàn tụ, em được sống trong vòng tay của cả bố và mẹ. Chưa một lần từ khi sinh ra được nhìn thấy mặt bố, em chỉ ước một ngày em được sống trong sự bao bọc, chở che của người bố. Mong được gọi tiếng “bố” một lần trong đời, em vẫn thầm ngưỡng mộ những người có đầy đủ mẹ cha, đầy đủ tình yêu thương gia đình.
Chỉ mong sao cho “chân cứng đá mềm”, em của tôi có thể bước tiếp con đường tương lai đầy những chông gai và khó khăn. Dù vất vả, cực nhọc bao nhiêu em vẫn cố ráng vượt qua tất cả chỉ với một mơ ước chữa khỏi bệnh cho mẹ, vào đại học và trở thành bác sỹ. Nhưng con đường phía trước có lẽ sẽ rất nhiều thử thách, khó khăn, nhiều chông gai và đầy cạm bẫy, làm sao em đủ sức lo nổi cho cả mẹ và bản thân. Ước mơ vào đại học của em liệu có thể thực hiện được hay không?
Tuyết Mai - Hà Nội

Anh trai

Written By kuxh on 25/07/2012 | 13:48

Một cộng tác viên ở Hà Nội gửi thư cho BTKUXH chia sẻ:Hôm nay em đã viết một câu chuyện về một người anh trai, đây là câu chuyện có thực! Trong quá trình đi quay chương trình Lục Lạc Vàng em đã biết tới hoàn cảnh của anh này. Anh ấy là Nguyễn Quang Hòe, sinh năm 1983, ở thôn Quần Hội, xã Thanh Lâm, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Bố là một thương binh nặng, mất năm 2005. Tốt nghiệp hết cấp 3, Hòe đi làm thợ hàn cơ khí ở Thành phố Hồ Chí Minh! Sau đó từ năm 2008 đến nay, đôi mắt bỗng dưng mờ hẳn. Đến nay đã mổ đến 4 lần mà tình hình cũng chẳng cải thiện được gì nhiều! Giống như một người em, em xin viết về anh Hòe! Rất mong được người đọc chia sẻ với số phận và hoàn cảnh này!BTKUXH xin trân trọng chia sẻ cùng bạn đọc.

Tôi sinh ra ở thôn Quần Hội, xã Thanh Lâm, thuộc huyện Thanh Chương tỉnh Nghệ An dù thiên nhiên nơi đây non xanh nước biếc, sông núi hữu tình nhưng cuộc sống của người dân quê tôi cũng còn bao nỗi chật vật, khó nhọc lắm. Hẳn ai đã từng đến thăm quê Bác cũng hiểu được “ miền trung đất khô cằn, mùa đông trời buốt giá, mùa hạ nắng cháy da. Ruộng đồng khô nứt nẻ, mưa đi không kịp về” trong lời bài hát Thương về xứ Nghệ. Đồi núi nhiều nên kinh tế chủ yếu phụ thuộc vào trồng sắn, trồng lạc. Thời tiết nắng mưa thất thường, lũ lụt hạn hán thất thường, cộng thêm cả cái nắng gió Lào. Vậy nên từ bé đến lớn lũ trẻ con chúng tôi quen ăn khoai, ăn sắn, và món ngon nhất mà chúng tôi ăn, là món đặc sản “nhút mặn”. 

Gia đình tôi cũng như bao nhiêu gia đình khác ở đây, bố đi bộ đội từ chiến trường Tây Nam về từ năm 1982 rồi cưới mẹ. Bố tôi là thương binh nặng, sức khỏe yếu nên chỉ giúp mẹ những việc trong nhà. Rồi suốt cuộc đời còn lại gắn với chiếc xe lăn, cũng chẳng vì thế mà bố tôi nản chí. Bố vẫn yêu thương, chăm sóc mấy anh em chúng tôi. Nhiều khi cao hứng, bố còn làm thơ, mà bố làm thơ cũng rất hay, có nhiều bài đã được đăng báo. 

Anh Nguyễn Quang Hèo, ảnh: Nguyễn Thị Tuyết Mai
Bốn chúng tôi lần lượt chào đời, nhà nghèo nên trong kí ức tuổi thơ tôi là những ngày chăn trâu cắt cỏ. Nhưng vì là em nên tôi còn thấy mình sướng nhiều so với anh trai của tôi là Nguyễn Quang Hòe, năm nay tròn 29 tuổi, hơn tôi 12 tuổi. Anh Hòe, là con cả nên anh dành làm tất cả mọi việc cho mấy đứa chúng tôi có thể được học hành, được đến trường như bao bạn bè cùng trang lứa khác. Nhà có 3 sào ruộng mà toàn vùng trũng nên mỗi năm cũng chỉ cấy được một vụ lúa, để kiếm thêm tiền trang trải sinh hoạt mẹ tôi phải đi cấy thuê, anh trai tôi thương mẹ cũng theo đi cùng. Ai đời con trai mà thạo việc cấy hái như đám con gái, đôi bàn tôi thoăn thoắt. Từ bé đến lớn, quanh năm anh tôi bẹo nắng theo mẹ ra đồng, hết chăn trâu cắt cỏ đến cấy lúa, cuốc ruộng. Cái nắng xứ Nghệ như muốn cháy da, thế nhưng anh trai tôi vẫn cứ trắng như trứng gà bóc, đôi bàn tay thẳng với những ngón tay thon dài như tay con gái. Người làng bảo anh tôi nếu mà được sinh ra trong gia đình có điều kiện thì có khi anh ấy có khi sẽ trở thành minh tinh màn bạc cũng nên. 
Anh thay bố làm trụ cột gia đình, kiếm tiền nuôi chúng tôi ăn học.  
Nguồn ảnh: internet
Anh trai tôi tốt nghiệp cấp 3 nhưng vì thương mẹ vất vả, nhà lại quá nghèo nên chẳng thể học cao hơn, anh quyết định đi làm phụ đỡ kinh tế gia đình. Năm 2005, bố tôi qua đời vì bệnh nặng. Mẹ tôi khi đó vẫn đang ở trong độ tuổi lao động nên gia đình tôi không được hưởng chế độ chính sách. Tất cả mọi gánh nặng gia đình đều dồn lên đôi vai của anh trai tôi. Anh thay bố làm trụ cột gia đình, kiếm tiền nuôi chúng tôi ăn học. 

Anh Hòe đi làm thợ hàn cơ khí ở thành phố Hồ Chí Minh hơn 2 năm, rồi chẳng hiểu sao từ đó mắt anh trai tôi cứ mờ dần mờ dần. Đi khám thì Bác sỹ nói anh ấy bị xuất huyết võng mạc. Năm 2008, anh ấy giấu mẹ tôi để đi mổ mắt ở Bệnh viện Mắt Trung ương tại Hà Nội. Những tưởng mắt sẽ sáng lại nhưng chẳng ai ngờ đôi mắt của anh ấy không đỡ hơn, đến giờ thì không còn khả năng nhìn thấy gì nữa. 

Đến nay, anh Hòe đã đi mổ lần thứ tư nhưng tình hình cũng chẳng thể cải thiện được gì. Mỗi khi rảnh rỗi, mấy anh em chúng tôi ngồi nói chuyện với nhau, dù nói chuyện rôm rả, cười nói luyên huyên suốt nhưng tôi biết anh đang đau khổ biết chừng nào. Tôi nhớ có một lần anh bước rồi va vào bậc cửa, chưa bao giờ tôi thấy anh tức giận như thế, anh dùng tay đấm liên tiếp lên cánh cửa, nước mắt cứ chảy dòng dã. Dù không nói lên lời, dù gương mặt luôn tươi tỉnh, nhưng bên trong nội tâm lại chất chứa những ưu tư, trăn trở và cả nỗi khổ đau, tuyệt vọng âm thầm, bởi anh trai của tôi còn rất trẻ, mà tương lai thì không biết sẽ ra sao? Nỗi đau của người trai, đáng lẽ là trụ cột gia đình nhưng giờ lại như đứa trẻ lên ba, mọi sinh hoạt hằng ngày đều phải nhờ đến sự giúp đỡ của người khác. 

Hàng tháng, anh tôi lại đến Bệnh viện Mắt Trung ương Hà Nội để khám và mua thuốc, rất tốn kém, kinh tế gia đình tôi thì chỉ phụ thuộc vào mấy sào ruộng, rất khó khăn. Giờ đây chỉ một mình mẹ tôi phải lo liệu tất cả mọi việc lớn nhỏ trong nhà, từ tiền chữa mắt cho anh Hòe, từ tiền nuôi tôi ăn học thêm khoản tiền nợ từ trước không biết mẹ sẽ trang trải ra sao. Hai chị gái lớn của tôi thì một đã lấy chồng, một thì đi làm ở xa cũng chẳng có điều kiện mà phụ giúp mẹ. 

Nhiều lúc nghĩ mà tôi muốn nghỉ học để đi làm phụ mẹ, nhưng mỗi lần tôi định nghỉ học, anh trai tôi lại an ủi động viên. Nhìn anh mà lúc nào tôi cũng muốn ứa nước mắt, anh là một người có ước mơ, hoài bão và lý tưởng, anh đang đi làm ở khách sạn Sofitel, được cấp trên rất thương quý. Anh Hòe có ý định học và củng cố thêm tiếng Anh để có thể được làm ở vị trí cao hơn. Thế mà giờ… Nhiều khi tôi đã muốn thầm trách ông trời tại sao lại bắt anh tôi phải chịu đựng nỗi đau khổ như vậy. Đôi mắt của anh tôi cứ mờ dần mà chẳng biết phải làm sao? Ngày trước, đôi mắt của anh trai tôi đen láy mà lúc nào long lanh, ai cũng nói đôi mắt đẹp khiến người khác cứ muốn nhìn mãi. Thế mà giờ phải làm sao, làm sao để đôi mắt anh ấy sáng trở lại, việc điều trị rất tốn kém mà nhà tôi thì nghèo.
tháng 7/2012
Nguyễn Thị Tuyết Mai
Học viện Báo chí - Tuyên truyền, Hà Nội

Hà Nội và tôi

Written By kuxh on 04/07/2012 | 15:22

BTKUXH - Một buổi sáng thức dậy, tôi thấy hai tay mình xoa mạnh vào nhau, tôi chưa nghĩ ngay ra điều gì. Nhưng là một điều rất quen thuộc - cái hành động ấy... ? Là một ngày tiết trời Sài Gòn se lạnh - tôi đã định vị được kỳ gian của mình. Miền Bắc - giống miền Bắc - giống Hà Nội. Tôi cảm thấy nhớ Hà Nội và những ký ức về nó chợt hiện lên vừa xa xôi vừa gần gũi, vừa ngắt quãng vừa rõ ràng...
Một ngày cách đây mời năm, lúc đó tôi mới chỉ là một đứa trẻ, đi qua cầu Chương Dương lúc trời vừa xế chiều, mọi người trên xe nói: "Tới Hà Nội rồi!" - Không biết người ta đã bỏ ra bao nhiêu sắt để làm nên cây cầu này, lần đầu tiên tôi nhìn thấy một cây cầu vĩ đại đến thế. Tôi nghe người ta nói: nước sông Hồng mang màu đỏ của phù sa: Nhưng bữa đó, rõ ràng mặt trời đã làm cho nó đỏ. Một ấn tượng về Hà Nội nhưng rất khó để nói nên cảm xúc ấy. Chắc là một sự choáng ngợp.

Có lẽ tôi khác nhiều với những người trong nhóm thợ cùng quê. Họ thường chơi bài vào mỗi buổi tối, có lúc thì chơi ăn tiền, khi thì đánh bài trả tiền nước. Sau một ngày làm việc, tôi thường đi dạo quanh bờ hồ Linh Đàm, và ngày nào cũng thế. Tôi không kiếm tìm một điều gì đó, tôi thích ngắm nhìn những hàng liễu phập phờ, những chiếc ghế đá, và những con người ở đây. Những người thành phố thường tập thể dục vào buổi tối chứ không phải là buổi sáng như đám trẻ con trng làng tôi. Họ mặc những bộ đồ thể thao trắng muốt, và đi giày. Còn chúng tôi chạy chân không tập thể dục buổi sáng. Tôi quen biết với một bác cũng người Hà Nội, người ta thường gọi ông là Bác Cả. Không biết bác là anh cả trong một gia đình, hay tên thật là như vậy. Nhưng  tôi cũng gọi bác  bằng cái tên đó và cảm thấy thân mật. Bác cả thường gpij tôi vào quán nước của bác mỗi khi tôi đi dạo qua. Bác nhìn cũng giống như chúng tôi, không giống như những người thành phố khác mà tôi nhìn thấy. Bác Cả là người sinh ra ở đây, bác thường kể cho tôi nghe về những năm tháng chiến đấu của bác - câu chuyện về làm thế nào sống được khi bị địch bao vây,  bác còn kể chuyện về  mười hai ngày đêm lịch sử - câu chuyện lấy đá ném máy bay Mĩ. Và cả những đổi thay của nơi này trong vài chục năm trở lại đây.  Có rất ít người thích nghe những câu chuyện đó? Tôi nhớ một lần, một người phụ nữ đã xen vào cuộc kể chuyện của bác: Ôi dào ơi! Bây giờ là thời buổi nào rồi mà ông vẫn còn kể mấy chuyện ấy" - Bậy giờ, tôi không nhớ nhiều những câu chuyện của Bác Că, nhưng quả thực tôi yêu những câu chuyện lịch sử bắt đâu từ thời gian đó, đó là thứ lịch sử không khô khan giống như những gì tôi được dạy trong sách. Đi kèm với lịch sử là những câu chuyện cụ thể, có thật, xen lẫn tình cảm của người kể chuyện. Tôi nhớ Bác Cả, bảy năm rồi không còn được nghe những câu chuyện của bác. Không biết bây giờ bác ấy còn khỏe không?

Hà Nội cũng là nơi hình thành cho tồi giấc mơ vào đại học. Năm ấy, tôi không còn làm ở Linh Đàm nữa, tôi chuyển đến sửa chữa cho một khách sạn ở bên trong Trường Đại học Ngoại ngữ - quận Thanh Xuân Bắc. Những người sinh viên đầu tiên mà tôi gặp đã để lại nhiều ấn tượng. Họ dìu những người già qua đường, họ nhường ghế cho người già, phụ nữ có thai, và cả những đứa trẻ. Sinh viên - một điều gì đó rất đẹp khác cộng với những điều người ta thường kỳ vọng về công danh. Làm việc ở đây, tôi được nghỉ ngày chủ nhật, và những ngày như vậy tôi thường một mình bắt xe buýt đi chơi phố. Tôi thích ngồi lên xe buýt và đi hết trạn đỗ cuối cùng mới chịu xuống. Tôi nhớ điểm dừng đó và đi dạo chơi một mình cho đến khi nào hết giờ xe buýt mới chiu về. Nơi dừng xe đó gần Văn Miếu Quốc Tử Giam, lúc đó tôi không hiểu cụm từ đó có nghĩa là gì, chỉ biết đó là Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam, được xây vào thời nhà Lý. Những tấm bảng khắc toàn bằng chữ Nho, người ta nói trên đó khắc những người học giỏi, đã đỗ đạt. Tôi thích nhìn những tấm bảng đá đó mà chẳng cần hiểu trên đó viết gì. Tôi thấy ông già ngồi giữa một gian thờ, có lẽ đó là ông Khổng Tử vì tôi thấy giống ông Không Tử trong cuốn sách lịch sử của tôi. Thành thói quen, cứ một hay hai tuần gì đó tôi lại đến ngắm những tấm bảng đá một lần. Sự học có thể làm cho con người ta ghi danh đến tận muôn đời hay sao? Câu hỏi đó luôn được đặt ra mỗi khi tôi đến thăm Văn Miếu.

Hà Nội cũng là nơi tôi quen được những người bạn Mường tốt bụng, và thực hiện sự kỳ vọng của họ.- Năm sau đó, tôi không còn làm ở Thanh Xuân nữa, mà qua Hà Đông để làm. Trong nhóm thợ của tôi có ba người bạn là người dân tộc Mường. Thực ra, mấy người thợ làng tôi, và ngay bản thân tôi cũng không thích họ. Bởi vì, họ làm việc chăm chỉ, nhưng mà kém hiệu quả. Những người làng tôi thường gọi họ là: "tọc" - một cách gọi khá miệt thị. Tôi thì không ủng hộ, nhưng cũng không phản đối. Tại vì bữa đó tôi đang bực bội một người trong làng, mà người đó hay sử dụng từ đó để giễu cợt mấy người Mường. Tôi gọi thằng bé Hồng ra một chỗ để nói: "Khi nào hắn gọi em là tọc thì em nói với hắn: Cháu  là "tọc" hả chú? - Chú nhìn xem cháu có thừa thiếu chỗ nào không? Vậy chú là người Kinh chắc chú phải hơn tụi cháu là có thêm cái đuôi thì phải. Và thằng Hồng đã làm thế. Tôi không ngờ những người làng tôi biết câu chuyện này thì không hề ghét tôi, ngược lại càng tôn trọng tôi và không nói chuyện miệt thị với mây người kia nữa. Quan trọng hơn, tôi được quý mến và được mời về nhà những người Mường để chơi. Lúc đó, tôi thi rớt đại học, đang buồn chán vô cùng, thì chính cuộc sống ở đó đã làm khơi dậy niềm tin ở tôi. Tôi được chào đón như là người của cộng đồng họ. Chỉ trong vòng năm ngày đầu đến thôn Đồng Hà - Xã Mị Hòa - Kim Bôi - Hòa Bình, tôi đã làm quen được với tất cả những người trong làng. Gặp gỡ cả người thầy bói: Ông nói tướng tôi rất tốt, sau này sẽ làm lớn lắm, mà đâu biết làm gì? Đặc biệt là vợ chú Hùng, cô quý mến tôi, lấy nước nóng cho tôi rửa mặt khi tôi ngủ dậy, lấy áo ấm của chú cho tôi mặc khi tôi ra ngoài đường - đó là những ngày mùa đông đẹp nhất trong cuộc đời của tôi. Người tôi nhớ nhất vẫn là Thanh, con gái chú Hùng, một vẻ đẹp thánh thiện như chưa từng có một người con gái nào có thể so sánh được, đối với tôi. Tôi nhớ đến một buổi sáng, em mặc chiếc áo khoác màu đỏ, tưới cho những nhành lan đã khô héo sau một tuần em đi học ở ngoài xã. Hình ảnh em đứng bên cạnh hàng rào hoa trinh nữ vào một buổi sáng đẫm sương muối đã khắc ghi vào tâm thức tôi nhiều năm nay. Những ngày sau đó, tôi và em thường lấy xe đạp chở nhau đi lượm củi, đi lấy ngô. Một buổi, tôi và em đi tới một vườn hoa mơ tuyệt đẹp cách nhà khoảng 5 cây số. Tôi không thể miêu tả được bản thân tôi lúc đó, cũng như không biết được em nghĩ gì, nhưng đối với tôi, em chính là mối tình đầu tuyệt đẹp mà tôi chưa bao giờ nói.Sự kỳ vọng của cộng đồng khiến tôi trào dâng khát vọng vào đại học nhưng cũng làm tôi phải xa rời em, điểm số để học ở Hà Nội quá cao, và tôi thì không đạt, tôi thật buồn! Tôi vẫn hy vọng một ngày nào đó có thể gặp lại...!

Sài Gòn thật tôt, tôi đã học được rất nhiều điều từ đây. Nếu Hà Nội là nơi tôi hình thành ước mơ thì Sài Gòn là nơi tôi thực hiện giấc mơ đó.


Biểu tình phản đối Trung Quốc ngày 1/7/2012

Written By kuxh on 02/07/2012 | 16:23

Tư liệu lưu trữ lịch sử Việt Nam đương đại trong bối cảnh Trung Quốc xâm lấn Hoàng Sa - Trường Sa của Việt Nam. Trong vài năm trở lại đây, Trung Quốc liên tục tuyến bố và có hành vi xâm chiếm biển, đảo Việt Nam. Mỗi lần có những hành vi gây hấn, người dân ở hai thành phố lớn liên tục có các buổi biểu tình phản đối, mặc dù các cuộc biểu tình này không được chính quyền cho phép.
Sau đây là một vài đoạn phim tài liệu về cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc xâm chiếm biểu, đảo của Việt Nam diễn ra tại Sài Gòn, Hà Nội trong ngày 1 tháng 7 năm 2012.

1. Tại Sài Gòn


Đoàn biểu tình dưới sự lãnh đạo của nhiều trí thức đã xuất phát lúc 9h kém, tại Nhà thờ Đức Bà, từ đường Phạm Ngọc Thạch đi về hướng Hồ Con Rùa, rồi rẽ vào đường Võ Văn Tần ra Hai Bà Trưng. nNuồn Youtube.com

2. Tại Hà Nội

Hà Nội luôn được xem là thành phố có nhiều cuộc biểu tình phản đối chống Trung Quốc tại Việt Nam. Nguồn: Youtube.com


'Khu ổ chuột' giữa lòng Hà Nội

Written By kuxh on 11/05/2012 | 18:18

Mấy chục năm nay, bãi đất hoang ở Hoàng Cầu (Đống Đa, Hà Nội) là nơi sinh sống của vài trăm con người làm nghề ve chai. Hằng ngày, họ đi khắp phố phường nhặt nhạnh mọi thứ bán được rồi tập kết về đây khiến nơi này thành bãi rác khổng lồ trong lòng thủ đô.
 
Bãi rác rộng hơn 1.000m2, nằm gần hồ Hoàng Cầu. Nó lọt thỏm giữa những khu nhà cao tầng, có rào chắn xung quanh, có bảo vệ nên người ngoài không biết đến sự tồn tại của "khu ổ chuột" này.
   
Những dãy nhà ở đây đều dựng tạm bợ từ những tấm gỗ, cốt pha. Dưới sàn nhà là nơi tập kết đồng nát, bên trên là nhà ở. Ở đây có 5 dãy nhà nối tiếp nhau, trong mỗi nhà có khoảng mấy chục căn phòng nhỏ. Trên căn gác xép này có gần chục phòng với khoảng 20 cư dân. Sinh hoạt của họ tối giản hết mức có thể, vắng mặt hoàn toàn đài đóm, tivi.
   
Trong căn phòng rộng chừng 5m2 chỉ có vài cái nồi và một chiếc quạt cũ kĩ. "Mùa hè ở đây rất ngột ngạt, nắng nóng. May nhờ có chiếc quạt người ta bỏ đi này mà hai bà cháu tôi sống qua được mùa hè", người phụ nữ này cho biết.
   
Ở xóm đồng nát bên cạnh, anh Thái (39 tuổi) làm nghề bán đồ điện cũ. Căn phòng của anh chỉ vừa đủ rải chiếu, còn bếp gas mini đặt... ngoài cửa. Dù vậy, anh tiết lộ vẫn phải hạn chế nấu gas tối đa, chỉ dùng củi để tiết kiệm.

.  
Xóm ổ chuột có khoảng 300 cư dân, đến từ Nam Định, Thanh Hóa, chủ yếu sống bằng nghề ve chai và buôn giẻ rách. Quanh năm họ làm việc trong điều kiện thiếu ánh sáng, bẩn thỉu. Chỉ Tết họ mới quê vài ngày
.  
Người đàn ông này để vợ con lại vùng quê Thanh Hóa ra đây làm thuê cho một chủ vựa ve chai. Công việc chính của anh là giũ túi nilon cho hết rác rồi đóng vào bì, mỗi kg bán được 5.000 đồng. 
 
Đa phần dân ở đây là phụ nữ. Họ chấp nhận làm thế chân đổ rác cho công nhân môi trường Hà Nội để được lượm túi nilon, chai lọ từ các xe rác. "Có công nhân thương, tháng nào cũng cho tiền. Một số người thì chỉ cho đổ rác thay họ, chúng tôi cũng thấy may rồi", bà Tám (52 tuổi, Nam Định), một trong những cư dân lâu đời nhất khu, chia sẻ
.  
"Tôi sống ở đây đã hơn 20 năm nên quá quen thuộc với cảnh sống nhớp nháp này. Nhiều năm nay, tôi không bao giờ được về quê trước giao thừa vì vẫn còn xe đổ rác, vẫn phải đi nhặt", bà Tám nói.  
Cuộc sống quanh năm gắn bó với rác khiến hầu hết những người này chỉ biết chúi đầu vào làm ăn, vì "người ngợm lúc nào cũng bẩn thỉu nên không ai muốn tiếp xúc với bên ngoài".  
10h đêm, cuộc sống ở đây vẫn nhộn nhịp. Một số người chở những xe hàng nặng, cồng kềnh về. Số đông chị em khác thì lọ mọ đạp đi khắp các ngõ ngách Hà Nội nhặt rác, sang ngày hôm sau mới trở về. Không ngạc nhiên, khi bữa sáng của họ thường bắt đầu lúc 9h, và bữa tối vào lúc 1-2h đêm.  
Nhiều người đưa cả con nhỏ đến đây sinh sống, bất chấp nguy cơ dịch bệnh từ đống rác khổng lồ. "Thành phố thường xuyên đến đây phun thuốc tiệt trùng. Chúng tôi cũng mua thuốc diệt muỗi liên tục nên không sợ bệnh tật gì", chị Hòa làm nghề bán giẻ lau cho biết.

Phan Dương
Nguồn: Vnexpress.net

Từ Hà Nội đến Sài Gòn 1954 - 1975

Written By kuxh on 11/02/2012 | 09:12

Đường phố Hà Nội, hình chụp vào tháng 7 năm 1954.
(HÌNH ẢNH: VNCTLS sưu tầm)

Hình chụp vào tháng 9 năm 1954 với một số người Bắc di cư trên tàu USS Bayfield khi tàu vừa cặp bến Saigon. Sau Hiệp Định Geneve, tàu USS Bayfield là một trong những vận-chuyển hạm của Hải Quân Hoa Kỳ được giao phó nhiệm vụ chở người tị nạn từ Bắc vào Nam. (HÌNH ẢNH: Trung Tâm Quân Sử Hải Quân Hoa Kỳ).
Hình chụp tại Saigon vào tháng 10 năm 1954 trong một trại định cư với hàng trăm căn lều. Lúc đó, một trong những trại định cư lớn nhất ở Saigon là trại Phú Thọ Lều được thiết lập tại Quận 10 sát bên trường đưa Phú Thọ. Trại này có lúc đã chứa đến 10,000 người di cư. (HÌNH ẢNH: VNCTLS sưu tầm).


Sài Gòn năm 1975

Mời cưới và các mối quan hệ (kỳ 3)

Written By kuxh on 06/11/2011 | 05:00

Các câu hỏi liên quan đến danh sách khách mời được cả cô Mùi, chú Phương và bạn Trường trả lời khá nhất quán, đặc biệt trong vấn đề soạn và chốt danh sách. Cô Mùi nói: Trước khoảng 3 tháng, cô lên danh sách tất cả khách mời , cô tham khảo với bên nội, bên ngoại góp ý. Nói chung là cô gạn lọc từng thành phần khách mời , duyệt đi duyệt lại kỹ càng sau đó cô mới chính thức viết thiệp. Bạn Trường cũng cho biết nên hỏi ý kiến bố mẹ trước khi quyết định mời ai, cô Mùi cũng cho rằng : Khi con cô hỏi về vấn đề này, cô cũng góp ý để con cô mời đúng đối tượng, hợp tình hợp lí hơn. Còn chú Phương thì nói : Phải hỏi ý kiến để khâu tổ chức được chặt chẽ và hoàn hảo.

Đám cưới không chỉ dừng lại ở đây như một nghi thức bắt buộc mà đó còn là cách thế để nối kết một thành viên mới vào gia đình. (Ảnh: minh họa - Nguồn: Internet)
Thông qua danh sách khách mời ta dễ dàng nhận thấy những thành phần được xem là đối tượng ưu tiên của người mời cưới. Thường thì đó là những người thân thuộc, trong dòng họ. Cô Mùi xếp thứ tự ưu tiên trong danh sách khách mời như sau: Khi mời cô sẽ mời ông bà, cha mẹ, các bác, cô dì, bên nội bên ngoại đầu tiên. Sau đó đến cháu bên nội,, ngoại của cô, bà con lối xóm, các vị khách quý có quan hệ với gia đình và cới bản thân cô như các cha, các dì trong nhà dòng. Rồi đến bạn đồng nghiệp, đại diện các nhóm sinh hoạt tôn giáo, xui gia của cha mẹ cô, xui gia của cô. Chú Phương thì cho biết: Trong danh sách mời chủ yếu là dòng họ, láng giềng. Người trong quan hệ công việc, bạn bè. Vì đối tượng trong danh sách đã được suy nghĩ và cân nhắc kĩ nên thông thường ai đã có tên trong danh sách sẽ được gia đình mời hết. Trong đám cưới của cô chú, danh sách mời đã chuẩn bị trước nên mới hết  (Chú Phương ). Ngoài ra, người mời cưới còn có thể mời thêm những người ngoài danh sách nếu họ muốn, hoặc có gì thay đổi nhưng thường thì đây không phải là đối tượng quan trọng bằng những người có mặt chính thức trong danh sách: Trước đám cưới thì gia đình có liệt kê danh sách khách cần mời. Và mời hết những người có trong danh sách và cả những người không có trong danh sách do phát sinh thêm (bạn Trường). Tuy nhiên, có thể thấy ở đây vấn đề không phải do gia đình không muốn mời mà còn cò yếu tố kinh tế chi phối đến việc tổ chức quy mô đám cưới và số lượng khách mời. Nhà mình lúc đầu tính là đãi 15 bàn vì tính đãi cũng vừa thôi, kinh tế bây giờ đang khó khăn lắm, nhưng khi lên danh sách rồi phát sinh thêm 15 bàn nữa, ngay cả bàn dự trù cũng không đủ. Tổng cộng cũng phải 30 hay 31 bàn. (Bạn Trường)
Người tổ chức đám cưới trong vai trò là bố mẹ.
Đám cưới của cô gần 50 năm rồi, thời đó cô không nghĩ gì cả. Đó là câu trả lời của cô Mùi khi cô được hỏi, trước kia trong đám cưới của cô, cô quan tâm như thế nào đến các mối quan hệ cô sẽ có trong đám cưới? Tuy nhiên trải qua rất nhiều kinh nghiệm sống, bây giờ nhận định của cô về các mối quan hệ đã rất khác. Cô nói: bằng nhiều cách mình phải tạo cho mình nhiều mối quan hệ nhưng cô chỉ quan hệ với những người tốt và biết thông cảm mà thôi. Đồng thời cô cũng nói rõ mục đích của cô về việc cô mời những khách nào: Những người cô mời là những người mà cô muốn qua đám cưới, con cô biết sâu hơn để giao tiếp khi cần. Tuy nhiên, việc giao tiếp mà cô đề cập đến không bao hàm ở nó tất cả các ý nghĩa về các mối quan hệ làm ăn kinh tế mà nó nhấn mạnh hơn ở khía cạnh tình cảm: để hy vọng là những người đó có thể chia sẻ với mình khi vui cũng như lúc buồn và cô đã trả lời câu hỏi: cô nghĩ như thế nào về việc mời khách sẽ giúp tạo cho con cô những mối quan hệ tốt đẹp sau này ? Một cách thẳng thắn : Khi mời khách đến dự tiệc cưới của con cô, không bao giờ cô nghĩ như vậy, vì chỉ do tình cảm quý mến nhau mà mới chứ không nghĩ đến lợi nhuận nào khác. Ngoài ra cô cũng nói: Cô mời khách để chia sẻ niềm vui với gia đình cô.
Đối với những người trong họ hàng, cô Mùi dành cho họ một tình cảm đặc biệt hơn. Cô nói: Các vị khách mà cô cho là quan trọng và cô phải quan tâm, tiếp đãi chu đáo hơn là các bậc trên đáng kính như ông bà cha mẹ, các vị khách ở xa mà lâu ngày mình không gặp, xui gia của cô, họ hàng nội ngoại ở xa về dự. Đồng thời cô kể chi tiết phần nghi lễ và cho biết cô có nhiệm vụ cần phải giới thiệu con dâu hoặc con rể cho họ hàng cùng biết. Cô nói: Đối với con gái cô, cô giới thiệu nó trong nghi thức vu quy khi người ta đến xin dâu. Đúng giờ ấn định, họ nhà trai đem sính lễ đến nhà gái, bên họ nhà gái đã chuẩn bị sẵn để đón nhà trai. Sau nghi thức tạ ơn Chúa là nghi thức kính nhớ tổ tiên. Sau cùng là cô giới thiệu họ hàng nội ngoại, bắt đầu từ các bậc ông bà, cha mẹ, cô chú bác dì anh chị để cho con rể và bên xui gia biết, sau đó tặng kỉ vật và cha mẹ có đôi lời nhắn nhủ con trước  khi lên xe hoa về nhà chồng. Đối với con trai cưới vợ khi đón dâu về nhà cô rồi thì tất cả hai họ và bà con cũng tham gia nghi thức như gả con gái vậy. Để con dâu mình biết quan hệ họ hàng, cô cũng giới thiệu trên là ông bà nội ngoại, các cô, chú, bác cậu , mợ dì…anh chị , anh chị họ ruột thôi. Khi cô giới thiệu ai thì người đó tặng quà và vài lời khuyên. Khi được hỏi cô nghĩ như thế nào về nghi thừc này, cô Mùi đả khẳng định:
Việc giới thiệu con dâu, con rễ cũng như hai họ biết họ hàng là điều tối quan trọng, để con mình biết rõ mối quan hệ mà xử thế, đối xử cho phải phép, biết chào hỏi, quan tâm đến nhu cầu, nhất là ông bà cha mẹ mình khi khoẻ hay lúc đau yếu. Biết họ hàng đề có tình thân thiện hơn vì lấy vợ hay lấy chồng không phải chỉ biết vợ chồng hay cha mẹ mà còn phải biết đến cả dòng họ.
Như vậy, lễ nghi phép tắc trong gia đình là một thái độ rất quan trọng luôn được bậc làm cha làm mẹ quan tâm hàng đầu. Đám cưới không chỉ dừng lại ở đây như một nghi thức bắt buộc mà đó còn là cách thế để nối kết một thành viên mới vào gia đình mà. Thông qua đó, xui gia giữa hai dòng họ cũng được tham dự vào các mối quan hệ của nhau .
(Còn tiếp)
Ngọc Lưu

Mời cưới và các mối quan hệ (kỳ 2)

Written By kuxh on 05/11/2011 | 05:00

Những người tham gia vào việc mời cưới khi được hỏi về việc họ quan tâm về điều gì nhất trong đám cưới. Câu trả lời chủ yếu xoay quanh việc đón tiếp khách. Cô Mùi nói: Trong ngày tổ chức đám cưới , cô quan tâm đến việc đón tiếp quý khách, hai họ, xui gia, nhờ các cháu mỗi người một việc chu đáo, nhắc nhở nhà hàng phục vụ tận tình, cô dẫn con đi từng bàn để cám ơn và chào hỏi cá bậc trên cũng như quý khách.
Thái độ tôn trọng và quan tâm tới khách như một cách thức thể hiện mối quan hệ tốt đẹp giữa người mời và người được mời. (Ảnh: minh họa - Nguồn: Internet)
Bạn Trường cho biết: Trong đám cưới, mình và vợ thường thăm hỏi và chúc sức khoẻ. Hai bên xui gia thường đi chung với nhau và tiếp khách của nhau, đi giáp vòng hết các bàn cùng cô dâu và chú rể rồi mới tiếp khách riêng.  Và không quên khẳng định: việc đi từng bàn tiếp khách là việc đương nhiên phải làm vì đó là luật lệ mà. Việc đó rất quan trọng không thể thiếu được.
Vấn đề tiếp khách ở đây là một vấn đề được hầu hết mọi người trong tư cách là người mời cưới xem trọng, nó biểu thị sự tôn trọng và quý mến khách của chủ nhà. Cô Mùi nói: cô phải tiếp đón một cách chân tình với mọi thành phần khách mời vì người ta quý mến và trân trọng mình thì mới đến dự. Và cô cho biết mình phải thể hiện ra bên ngoài để người ta biết tấm lòng của mình như: nói chuyện, bắt tay hay cử chỉ nào đó tỏ ra thân thiện, nét mặt tươi cười hỏi thăm sứa khoẻ và cám ơn sự hiện diện của họ.
Ngoài ra, tìm hiểu việc tiếp đãi khách còn nói cho biết đối tượng được mời có mối liên hệ như thế nào với người mời cưới. Bạn Trường xác định chỗ ngồi của khách phản ánh tầm quan trọng của một vị khách nào đó đối với gia đình của mình : Một vị khách quan trọng là người được lo chu đáo nhất như được ngồi gần sân khấu như ông bà nội ngoại, những người lớn tuổi, bà con thân thích… Đây là chỗ dành riêng có ý nghĩa rất quan trọng. Cô Mùi còn cho biết trong hoàn cảnh rất bận rộn của đám cưới, không thể tiếp tất cả các khách một cách chu đáo như nhau. Tuy nhiên, cô luôn quan tâm hơn đối với một số khách mà cô cho là đặc biệt: Khi tiếp khách, cô quan tâm đặc biệt đến các vị vai vế lớn tuổi, họ hàng ruột thịt, rồi đến tất cả quý khách.
Trong nhận thức của người mời cưới, việc tổ chức lễ cưới một cách chu đáo hay không còn là điểm để người ngoài nhìn vào đó để đánh giá gia đình của người mời cưới. Bạn Trường nói: Trong gia đình phải chuẩn bị rất chu đáo cho tiệc cưới. Một mặt là để thông báo cho dòng họ bạn bè thân hữu biết, mặt khác để nở mặt, nở mày. Đám cưới càng lớn càng, càng đẹp và công phu thì sẽ nở mặt nở mày hơn chứ.
Riêng đối với bản thân cá nhân, mỗi đối tượng có một cách chuẩn bị và thể hiện sự quan tâm đến các vấn đề cũng không giống nhau. Khi được hỏi: Trong quá trình chuẩn bị và thực hiện lễ cưới, bạn quan tâm đến điều gì nhất? Bạn Trường đã trả lời: Mình thấy hồi hộp vì khi mình đừng trên sân khấu thì có rất nhiều người nhìn thẳng vào mắt mình vì vậy mình phải chú ý tới hành động, cử chỉ, lời nói của mình khi mình nói ra. Theo mình biết thì ở nước ngoài có một chứng bệnh mà người ta gọi là sợ đám cưới, có nghĩa là đứng trước đám đông,  sợ mình là nhân vật chính mọi người phải chú ý. Bởi vậy khi nghĩ đến đám cưới là mình rất hồi hộp, nhiều khi muốn bỏ trốn đi vậy đó. Cảm giác đó giống như thời cấp một hay cấp hai khi mình chuẩn bị trả bài cho thầy cô giáo mà không thuộc bài vậy đó.
Trong khi cùng câu hỏi đó chú Phương cho biết : Hồi trước chú làm đám cưới, chú chuẩn bị có nghề nghiệp ổn định, đảm bảo cho tương lai , hợp pháp, các thủ tục  tôn giáo cũng như xã hội. Trong đám cưới chú cũng quan tâm đến việc mời những người quen biết,, bạn bè, đồng hương.
Bố mẹ đứng ra tổ chức đám cuới cho con cái thường là những người có rất nhiều kinh nghiệm. Không những họ có kinh nghiệm từ đám cưới của chính bản thân mà còn có kinh nghiệm từ các đám cưới từ việc họ đã tổ chức cho những đứa con trước (trường hợp của cô Mùi- cô đã tổ chức đám cưới cho 4 người con truớc đây). Vì vậy thay vì cảm thấy rất hồi hộp như bạn Trường thì cô Mùi ở trong một tâm thế rất chủ động : Vì đám cưới rất bận rộn, nên để chu đáo trong việc tiếp khách dự tiệc, cô thường nhờ các anh chị, các cháu mỗi người phụ trách một việc như ai đón khách thì mời vô bàn, ai tiếp các vị cao niên, ai tiếp các vị khách ở xa ở gần, kể cả xui gia cô đều nhờ tiếp cho đám cưới thêm vui hơn.
Như vậy, có thể vấn đề quan tâm của mỗi cá nhân với tâm thế là nhân vật chính trong đám cuới của mình có thể là khác nhau nhưng với tư cách là người mời cưới, đại diện cho cả gia đình và dòng họ, họ được hướng dẫn hoặc chủ động tỏ thái độ tôn trọng và quan tâm tới khách như một cách thức thể hiện mối quan hệ tốt đẹp giữa người mời và người được mời.

Chú Phương đặc biệt quan tâm đến khâu tiếp đón khách và tiếp đãi khách, chú quan sát và cho biết : Khi đi đám cưới, tới nhà riêng hoặc nhà hàng. Khi vào cổng chào, ở đó có cô dâu , chú rể, cha mẹ hai bên đúng đón khách bằng cử chỉ bắt tay thay lời chào xã giao và mời vào bàn, trong quan hệ giao tiếp. Trong đám cuới, đối tượng nói chuyện là cha mẹ, cô dâu, chú rễ là bà con hoặc bạn bè, hoặc cô dâu, chú rễ là người trong quan hệ quen biết. Thường thì nói những câu chúc mừng để đối tượng còn đi nhiều bàn khác. Và để biểu lộ thái độ vinh dự khi được mời tham dự một tiệc cưới, chú còn cho biết mình cũng phải đáp lại bằng một thái độ tôn trọng nào đó : Khi được mời đám cưới, nói chung mình phải thể hiện sự quan tâm, trân trọng.

Sự quan tâm đó được thể hiện một phần nào trong cách thức để ý đến tiền mừng cưới. Tiền mừng cưới ở đây được các đối tượng nhìn nhận không phải như một cái gì buộc phải có qua có lại mà nó bao hàm trong đó sự quan sát khéo léo để có thể cộng vào và chia bớt gánh nặng cho gia đình tổ chức đám cưới. Chú Phương nói : đi đám cưới mình phải bỏ phong bì 200,000 ngàn… Mục đích mừng tiền có hai lý do::Theo chú nghĩ khi tổ chức đám cưới họ phải đặt cổ phần ăn tùy theo thị trường hiện nay 1 phần ăn uống khoảng 100,000 ngàn. Còn 100,000 thì mừng cô dâu, chú rễ, nhưng hầu như người ta dùng tiền này để trang trải cho đám cưới.
Cô Mùi thì nói: Khi cô dự một đám cưới thì cô nghĩ không phải là mình trả nợ sòng phẳng mà là vì tình cảm quý mến mà mình hiện diện, nhưng cô luôn mừng sao để họ có niềm vui và chia sẻ gánh nặng với họ. Cô xem tiệc cưới của họ tổ chức tại địa điểm nào, nếu nhà hàng lớn thì họ tốn nhiều tiền nên cô mừng nhiều hơn, hay đi dự tiệc của thân trong dòng họ thì cô cũng mừng nhiều, còn các trường hợp khác thì cô đi bình thường theo thực tế. Theo cô nếu đi nhà hàng thì 500000/ người. Còn đãi thường thì 200000/ người.
Cũng tương tự như vậy, bạn Trường còn nhấn mạnh hơn đến những ưu tiên cho những người thuộc gia đình dòng họ mình: Khi đi dự đám cưới thì tiền mừng cưới rất quan trọng. Theo mình khoảng 100-200 nghìn là đủ. Đó là bạn bè bình thường. Còn nếu là thân thích hay anh em, bà con thì có thể là 500 nghìn đến 1 triệu hoặc cho vàng. Tiền mừng cưới người trong nhà phải nhiều hơn vì là con cháu anh em trong nhà mà. Tuy nhiên bạn cũng nghĩ: có những người làm ăn cũng đi tiền nhiều hơn vì họ muốn bỏ con tép bắt con tôm đó mà.
Như vậy, giữ gìn và củng cố mối quan hệ không phải chỉ là vấn đề được người mời cưới quan tâm mà nó còn được người với tư cách là khách cộng tác vào, cùng hun đắp để mối quan hệ ngày càng tốt đẹp. Như chính cô Mùi đã nói : Đối với cô, mình sống không phải là một hòn đảo, nên bằng nhiều cách mình phải tạo cho mình nhiều mối quan hệ để hy vọng là những người đó có thể chia sẻ với mình khi vui cũng như lúc buồn.
Ngoài ra, với những người chưa có kinh nghiệm như bạn Trường thì đi tham dự đám cưới và quan sát cách tổ chức đám cưới của người khác cũng là một cơ hội để bạn rút kinh nghiệm cho chính đám cưới của mình sẽ được tổ chức sau này: Khi tham dự tiệc cưới người khác mình quan sát nhiều cách phục vụ nhà hàng, món ăn, sân khấu, nội thất trang trí. Mình muốn làm theo cách tổ chức mà mình cho là hay ở đám cưới mà mình tham dự.
(Còn tiếp)
Ngọc Lưu

Mời cưới và các mối quan hệ (kỳ 1)

Written By kuxh on 04/11/2011 | 08:00

Tôi  viết bài này dựa trên việc phân tích đề tài nghiên cứu “ Mời cưới ở Hà Nội và quản lí các mối quan hệ” của giáo sư Alexander Soucy ở saint Mary’s University, Halifax, Canada. Qua việc phân tích đề tài này, tôi nhận thấy được tầm quan trọng của việc quản lí các mối quan hệ thông qua việc mời cưới. Không gian đô thị được mở ra với những quá trình phức tạp hơn là chỉ dừng lại ở việc củng cố các mối quan hệ cũ và thiết lập các mối quan hệ mới. Hiểu được mục đích của các mối quan hệ trong tiến trình đám cười sẽ giúp ta giải thích được vì sao có sự chuyển dịch ranh giới giữa các cơ cấu được thực hiện thông qua những quà tặng và việc mời cưới.
Không gian đô thị được mở ra với những quá trình phức tạp hơn là chỉ dừng lại ở việc củng cố các mối quan hệ cũ và thiết lập các mối quan hệ mới. (Ảnh: minh họa - Nguồn: Internet)
Bài viết “Mời cưới ở Hà Nội và quản lí và các mối quan hệ đã gợi ra rất nhiều ý tưởng cho các nghiên cứu tiếp theo dựa trên nền tảng này như tìm hiểu mối quan hệ giữa nàng dâu mẹ chồng, tình trạng tách ra ở riêng của các cặp vợ chồng trẻ, hay so sánh các nghi lễ trong đám cưới ở miền Bắc với miền Trung và miền Nam…. Về phần tôi, dựa trên những kết luận thu nhận được từ bài viết của tác giả, tôi muốn mở thêm các đối tượng chủ thể trong quá trình quản lí quan hệ để tìm hiểu sự thay đổi trong mục đích thiết lập quan hệ của các đối tượng. Qua việc đưa thêm yếu tố thời gian và trải nghiệm cá nhân vào các đối tượng chủ thể, tôi muốn xác nhận xem liệu có còn sự khác nhau nào nữa không. Theo tôi, yếu tố trải nghiệm có một tác động rất mạnh mẽ trong quá trình quản lí các mối quan hệ và tôi muốn kiểm định điều đó qua các đối tượng phỏng vấn có chọn lựa của mình.
Tóm tắt bài viết chọn lựa - “ Mời cưới ở Hà Nội và quản lí các mối quan hệ” của Alexander Soucy ở saint Mary’s University, Halifax, Canada.
Đầu bài viết, tác giả đi tìm hiểu lại các nghiên cứu về đám cưới Việt Nam trước đây. Đối với những bài viết của các tác giả Việt Nam, tác giả nhận thấy các tác phẩm này chủ yếu viết về nghi thức cưới hỏi nói chung, chủ yếu nói về tập quán của ngưới Việt Nam. Tuy nhiên tác giả thấy những tác phẩm này chủ yếu dừng lại ở mô tả mà chưa khai thác được tầm quan trọng của các buổi lễ trong việc hình thành các mối quan hệ tình cảm và ơn nghĩa. Đối với các nghiên cứu của các học giả phương Tây, tác giả thấy mối quan tâm chủ yếu của họ tập trung vào những nổ lực của chính phủ trong việc cải cách thủ tục cưới hỏi trong giai đoạn tập thể hoá và những thay đổi đã diễn ra từ khi đổi mới. Kết quả của những nghiên cứu này tường thuật những vấn đề nổi cộm và phô trương địa vị xã hội phổ biến từ đầu thập niên XX. Tác giả đã kiểm chứng điều này và thấy nó phản ánh hoàn toàn đúng với những gì tác giả nhìn thấy ở Hà Nội. Cũng thông qua các đề tài nghiên cứu này, tác giả cũng thấy được một vài nhận định quan trọng  như: củng cố, mở rộng mạng lưới xã hội thông qua thiết lập tình cảm và xác lập địa vị xã hội thông qua việc phô trương sự giàu có là hai khía cạnh có liên quan đến nhau. Đây cũng là lí do chủ yếu cho việc mở rộng quy mô của đám cuới. Việc giao và nhận quà là một phần trong hệ thống có đi có lại của làng xã mà thông qua đó người ta tái khẳng định và tái thiết lập các mối quan hệ xã hội.
Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu tác giả nhận thấy việc mời cưới là một quá trình phức tạp hơn là chỉ củng cố lại những mối quan hệ cũ và thiết lập các quan hệ mới. Vì thế mục đích của tác giả là đi chứng minh sự kiện cưới hỏi không phải là cơ hội để cụ thể hoá các quan hệ trước hay tạo ra mạng lưới quan hệ mà còn là cơ hội để điều chỉnh mạng lưới này. Thông qua đó loại bỏ các quan hệ không gần gũi về mặt tình cảm cũng như không thực dụng và củng cố lại những quan hệ tình cảm, có lợi trên thực tế. Theo tác giả, ở môi trường thành thị, cộng đồng được hình thành rất rõ ràng dựa trên mối quan hệ qua lại và tình cảm. Mối quan hệ này không chỉ đơn giản liên quan đến duy trì và xây dựng cộng đồng mà còn xác định lại ranh giới của cộng đồng.
Để chứng minh mục đích này, tác giả đã tiến hành làm những việc mà theo tôi là rất cần thiết và logic. Trong bài viết của mình, tác giả đề cập đến việc ông đúc kết những kết luận của mình dựa trên những hiểu biết mà ông đã có trước kia về đám cưới Việt Nam từ tháng 1/ 1987 đến năm 1998, 2000-2001, 2004- 2005, tham dự vào vào khoảng sáu đám cưới với các mức độ liên quan đến nhau. Ông còn tham gia với tư cách đại diện phía gia đình cô dâu, ở đám cưới này, ông không chỉ tham dự mà còn tham gia vào chuẩn bị cưới và mời cưới. Đặc biệt hơn nữa, ông đã lấy những kinh nghiệm và hiểu biết của chính bản thân ông khi cưới một phụ nữ Hà Nội năm 1997 để soi sáng hơn cho vấn đề mà ông đang lập luận. Như vậy, tác giả rất có kinh nghiệm về việc nhìn nhận các vấn đề của đám cưới ở Việt Nam. Mặc dầu ông là một tác giả người nước ngoài nhưng việc ông tham dự rất sâu vào các đám cưới Việt đã làm cho tôi có cảm giác tin tưởng trong cách ông lập luận, đặc biệt là trong khía cạnh văn hoá.
Ngoài ra, tác giả còn tìm hiểu lại những nghiên cứu về đám cưới ở Việt Nam của các tác giả Việt Nam và nước ngoài. Theo tôi nghĩ, tác giả đã tìm hiểu một cách tổng quan tình hình và nội dung về các bài nghiên cứu của các học giả Việt nam và nước ngoài. Tuy nhiên, theo ông nhận xét, các tác phẩm này chủ yếu nằm ở bề mặt hình thức (đặc biệt là của các tác giả Việt Nam). Có thể mục đích mà ông quan tâm về đám cưới ở Việt Nam chưa được ai đề cập và vẫn còn là một mảnh đất màu mỡ để ông khai thác
Bên cạnh đó, tác giả quan tâm tìm hiểu mối liên hệ giữa ba khái niệm : mối quan hệ, tình cảm và ơn. Ba khái niệm trên được ông triển khai xoay quanh hai ý kiến được đưa ra :
+ Ý kiến một: mời cưới là để xây dựng, duy trì, hay tăng cường các mối quan hệ xã hội, ý kiến này nhấn mạnh nhiều đến yếu tố kinh tế.
+ Ý kiến hai : mời cưới đề cao tầm quan trọng của tình cảm, nó không đơn thuần là một công cụ để vay vốn mà là một khía cạnh có giá trị của mối quan hệ.
Dựa vào các ý kiến đó, đưa vào nghiên cứu trường hợp tại Việt Nam, tác giả đã thiết lập một lập luân chặt chẽ giữa mối quan hệ, tình cảm và ơn. Đó là quá trình đi sâu vào phân tích các khái niệm. Các nghiên cứu ở Trung Quốc chú trọng vào việc trao đổi quà tặng để chỉ ra rằng không có sự phân tách rõ ràng giữa trao đổi quà tặng và trao đồi hàng hoá do đó rất khó phân biệt giữa khía cạnh kinh tế, chính trị và khía cạnh tình cảm. Về mặt này, tác giả đã đưa ra kết luận của Kipnis xem đó như một nhận định xác đáng về mối quan hệ giữa quanxis và ganging, đại ý là : tặng quà tạo nên quan hệ, bằng hình thức tặng quà, dân làng đã quản lý các mối quan hệ, trao đổi vật chất trực tiếp sinh ra tình cảm và quan hệ. Khi tặng quà, mối liên quan giữa cảm giác và mối quan hệ đóng vai trò như sự liên kết giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Cảm giác xuất hiện lúc hiện tại gợi ra những hồi ức quá khứ. Sự mang ơn về vật chất trong quá khứ sẽ dẫn đến việc trao đổi trong tương lai.
Ở Việt nam, qua trình tương tự cũng xảy ra như vậy. Tình cảm là mặt đáng quý của mối quan hệ và xây dựng tình cảm là trọng tâm dẫn đến mục đích của việc tiến hành hôn lễ. Cùng lúc đó, khái niệm của người Việt về “ơn” về căn bản cũng quan trọng. Làm ơn, cảm ơn, biết ơn được hiểu rành mạch và sâu sắc. Khái niệm về ơn hiểu theo nghĩa rộng là cách giải thích mà tác giả cho là tốt nhất khi ông nhận định: “ở khía cạch kinh tế, không thể phủ nhận được ở Việt Nam có lẽ còn vượt quá những gì mà chúng ta chứng kiến ở Trung Quốc. Thông qua ý thức mang ơn lúc nào cùng thường trực trong đầu mà mối quan hệ được duy trì. Do đó, “ơn” không phải là món nợ vật chất mà là món nợ tinh thần. Ở Việt Nam, “ơn” đóng vai trò như là phương tiện để trao đổi như tiền tệ và làm ơn cho người khác không khác mấy sở hữu vốn xã hội trong tay nếu không muốn nhấn mạnh hơn khía cạch thực dụng của chữ “ơn” mà tác giả đã từng trải nghiệm. Tuy nhiên, trong các mối quan hệ, tình cảm cũng có ảnh hưởng đến khía cạnh thực dụng của cái gọi là có đi có lại. Trong đa số các trường hợp, cần có sự cân bằng giữa ơn và tình cảm. Mức cân bằng này được hiểu tốt nhất với sự tham khảo cơ cấu của mối quan hệ trong guanxi mà Yan trình bày bao gồm phần trung tâm và phần ngoại vi với các vùng như: trung tâm cá nhân (các thành viên trong gia đình và những người có quan hệ họ hàng), vùng có thể tin cậy được (bạn bè tốt), vùng có ảnh hưởng (bao gồm rộng hơn từ quan hệ họ hàng, đồng nghiệp, bạn bè, và những người cùng làng). Bên ngoài vùng trung tâm là vùng ngoại vi bao gồm cộng đồng làng xã và những người sống bên ngoài làng. Cơ cấu này rất hữu ích cho việc hiểu biết mức độ về mối liên hệ giữa các quan hệ. Khi tác giả phân tách nhóm trung tâm và nhóm ngoại vi, ông chú ý đến quan hệ thực dụng và quan hệ diễn cảm. Sự khác biệt giữa hai chức năng này được phân biệt bởi tính chất của quà tặng. Trong chức năng biểu cảm, mối quan hệ quyết định món quà được tặng, còn đối với quan hệ thực dụng, bản thân quà tặng sẽ xác định mối quan hệ. Nói một cách khác, trao đổi trong quan hệ thực dụng là vị lợi. Dựa trên việc phân tích cơ cấu mà ông tham khảo của Yan, tác giả tìm hiểu mức độ thân thiết về mặt quan hệ giữa khách và người mời cưới thông qua việc khách được mời than dự như thế nào, cách thức mời khách, sự phân chia lễ ăn hỏi.
Sự tham gia về các giai đoạn:                                                                                                    
- Vùng trung tâm: tham dự toàn bộ quá trình.
- Vùng có thể tin cậy được: tham dự lễ ăn hỏi và một số ăn ngọt, tất cả ăn mặn, đa số đưa đón dâu.
- Vùng có ảnh hưởng: một số ăn ngọt, một số ăn mặn.
- Vùng ngoại vi: ăn mặn, một số ăn ngọt nếu không thể đến dự tiệc cưới.
 Cách thức mời khách
- Vùng trung tâm: đích thân mời kèm với lễ
- Vùng có thể tin cậy được: đích thân mời, đôi khi kèm lễ
- Vùng có ảnh hưởng: đích thân mời nếu thân thiết hơn, nhưng có thể chỉ qua điện thoại nếu không thân thiết
- Vùng ngoại vi thực dụng: đích thân mời
Như vậy, tác giả lấy mức độ thân mật của các mối quan hệ để đi đến đánh giá các lựa chọn mà người mời nghĩ là cần loại bỏ hay giữ lại từ đó đẩy đến vấn đề mà ông muốn chứng minh : quan hệ không thể cố định mà được điều chỉnh không ngừng. Chính vì thế có một số quan hệ được dịch chuyển gần hơn trong khi một số quan hệ khác lại dịch chuyển xa hơn khỏi trung tâm
Theo tôi khả năng dẫn dắt vấn đề của tác giả rất nhất quán mạch lạc. Ông biết cách khai thác nguồn tư liệu sẵn có từ các nghiên cứu của người khác và lấy nghiên cứu thực địa để kiểm nghiệm điều đã được xác nhận. Đồng thời ông khéo léo dùng phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp để dẫn dắt vấn đề theo một hệ thống làm cho người đọc không có cảm giác bài viết rới rác giữa lí thuyết có được, kết quả mô tả và phân tích vấn đề. Phân tích việc mô tả tiến trình mô tả lại đám cưới và những phân tích liên hệ sau đó để đánh giá  sự thân thiết của các mối quan là một ví dụ thể hiện cách làm việc rất khéo léo và có ẩn ý của ông.
Mặc dù tôi là người Việt nam, cho đến nay, tôi vẫn chưa thật sự hiểu lắm về đám cưới của người Việt từ cách tổ chức cho đến các bước nghi lễ. Tôi nhận thấy đó là một điểm yếu rất lớn khi tôi không thể ghi nhận những thông tin qua quan sát tham dự. Tôi lựa chọn đề tài này dựa trên những gì tôi thu nhận được từ bài viết của tác giả. Vì vậy chắc chắn có sự khác biệt trong sự nhận thức về khái niệm “quản lí các mối quan hệ” giữa tôi và tác giả.
Mục đích mà tôi hướng đến là qua việc phân tích sự lựa chọn các đối tượng mời cưới, thái độ trong việc thiết đãi khách, quan hệ sau khi quen biết … của các thông tín viên theo đối tượng tôi đã phân chia, tôi muốn xem xét tương quan giữa người mời cưới và người được mời trong mục đích duy trì và thiết lập các mối quan hệ thay đổi như thế nào qua thời gian và trải nghiệm của cá nhân.
(Còn tiếp)
Ngọc Lưu
 
Support : Creating Website | Johny Template | Mas Template
Copyright © 2011. Bảo tàng Ký ức Xã hội - All Rights Reserved
Template Created by Nhật Nguyên Published by Nhật Nguyên
Proudly powered by Nguyễn Đức Lộc